ЕФРАСІННЯ ПОЛАЦКАЯ (свецкае імя Прадслава; 1102 (не пазней 1104), Полацк – 24.05.1173) – асветніца на беларускіх землях, ігумення манастыра Св. Спаса ў Полацку, кананізаваная праваслаўем (1547). Унучка Усяслава Чарадзея. Пастрыгшыся ў манашкі, праводзіла актыўную міратворчую і асветную дзейнасць (перапіс кніг і, магчыма, напісанне летапісу, на свае сродкі пабудавала 2 царквы ў Полацку). Па яе заказе полацкі майстра Лазар Богша ў 1161 г. зрабіў крыж – неацэнны ўзор мастацтва. Пры манастыры яна заснавала школу, дзе навучаліся дзеці розных саслоўяў. Зрабіла вялікі ўклад ў зборы бібліятэк. Паломнічала ў Іерусалім, дзе і памерла. Была пахаваная ў Кіеўска-Пячэрскай лаўры, а ў 1910-м частка яе мошчаў урачыста перавезена ў Полацк. Звесткі пра яе – у «Жыціі Ефрасінні Полацкай» (ХІІ-ХІІІ стст.). Яе імя маюць некаторыя цэрквы, у тым ліку і за межамі Беларусі. Лічыцца ў праваслаўі святой заступніцай Беларусі. Пра яе напісалі літаратурныя творы В. Іпатава, В. Коўтун, Ул. Арлоў.