Чацвер, 20.02.2020, 11:37

КАМЯНЕЦ


КАМЯНЕЦгорад, цэнтр Камянецкага раёна, за 39 км на поўнач ад Брэста, на беразе р.Лясная (прыток Заходняга Буга), за 28 км ад чыгуначнай станцыі Жабінка на лініі БаранавічыБрэст. На скрыжаванні аўтадарог Брэст – Камянюкі і КобрынВысокае, 8569 жыхароў (2005).


Паводле археалагічных даследаванняў, у 10-11 ст. тут існавала невялікае паселішча. Як паведамляе Іпацьеўскі летапіс, у 1276 г. па загадзе валынскага князя Уладзіміра Васількавіча «градаруб» (дойлід) Алекса разам з тутэйшымі жыхарамі заснаваў на р.Лясная ўмацаванае пасяленне. Назву Камянец атрымаў ад камяністай зямлі, дзе ўзводзілася збудаванне як паўночна-заходні фарпост рускіх зямель. Асновай яго абароны былі роў і вал з умацаваннямі, а таксама 30-мятровая мураваная вежа («Белая вежа»). Вежа знаходзілася ўнутры кальцавога вала і дамінавала над драўлянымі ўмацаваннямі. Рэшткі землянога вала і драўлянага замка канчаткова зніклі ў 1903 г. пад час правядзення земляных работ. У 1289 г. пасля смерці князя Уладзіміра Васількавіча князь Мсціслаў Давыдавіч паслаў свае засады ў Камянец, але горад аказаўся заняты драгічынскім князем Юрыем Львовічам. Пад пагрозай асады ён вымушаны быў пакінуць горад, але пры гэтым моцна яго спустошыў і разбурыў. З 1366 г. Камянец у складзе ВКЛ, належаў малодшаму сыну Гедзіміна Кейстуту. Добра ўмацаваны, размешчаны на вялікім гандлёвым шляху з Брэста ў Гродна і з Кракава ў Вільню, ён стаў даволі буйным гандлёвым цэнтрам. Гэта было месца адпачынку і палявання князёў. Горад тройчы падвяргаўся нападам крыжакоў. У 1375 г. яны зрабілі набег на ваколіцы Камянца, захапілі шмат палонных, жывёлы, а ў 1378 г. горад быў узяты штурмам і дашчэнту спалены. Нямала пацярпеў ён і ад міжусобіц. У 1383 г. князь Януш Мазавецкі выкарыстаў міжусобную барацьбу вялікага князя Ягайлы з Вітаўтам і захапіў горад. Але праз год Ягайла ўзяў Камянец штурмам. Заключыўшы мір з Ягайлам у 1384 г., Вітаўт далучыў горад да сваіх зямель, але ў 1390 г. мірны дагавор быў парушаны і войска Ягайлы зноў захапіла Камянец. Тут у 1409 г. Ягайла прымаў пасла папы рымскага. З 1413 г. Камянец стаў цэнтрам павета Трокскага, з 1520 г. – Падляшскага, з 1566 г. – Берасцейскага ваяводстваў Значнае развіццё атрымалі рамёствы і гандаль. У 1426 г. горад пацярпеў ад чумы. У 1503 або 1518 г. (розныя звесткі) атрымаў магдэбургскае права, а з 1524 г. меў герб: на блакітным полі выява срэбранай вежы. У тагачасным апісанні Камянца ўпамінаюцца вуліцы: Брэсцкая, Літоўская, Васкрасенская, Свіная, Пасечная, Сямёнаўская, Падбельская, Затыльная і інш. Паводле рэестра вайсковых падаткаў ВКЛ Камянец выстаўляў у час войнаў 50 коней і 50 коп грошай. У 16 ст. Камянец быў цэнтрам ключа, групы маёнткаў у Брэсцкім ваяводстве. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай (1654-67) разбураны. Горад пачаў паступова траціць палітычнае і эканамічнае значэнне. У 17-18 ст. тут пабудаваны замкава-палацавыя комплексы, дзейнічала тэкстыльная мануфактура Радзівілаў.

Камянец
Будынак гімназіі

Камянец
Камянецкая вежа (Белая)

У 1673 г. ў Камянцы пабудаваны кляштар пры праваслаўнай Васкрасенскай царкве. У 1723 г. ўзведзены касцёл, пры якім дзейнічала школа. У 1789 г. ў ёй было 20 вучняў. Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 г. Камянец у складзе Расійскай імперыі, дробнае мястэчка ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. У 1795-1940 гг. меў назву Камянец-Літоўскі. У канцы 18 – пачатку 19 ст. належаў графу Вяльгорскаму, пазней мястэчка перайшло ва ўладанне генерал-лейтэнанта Гальберга. У чэрвені 1812 г. разрабавана французскімі войскамі. Летам 1820 г. ў маёнтку Камянец-Літоўскі адбываліся хваляванні сялян, 30.07.1820 г. сюды былі накіраваны войскі. Многія ўдзельнікі выступленняў былі арыштаваны і аддадзены пад суд. У 1851 г. ў час пажару згарэла шмат пабудоў. У 1885 г. мястэчка, цэнтр воласці, 3099 жыхароў, валасное праўленне, 2 праваслаўныя царквы, касцёл, багадзельня, школа, гарбарня, 3 заезныя двары, крамы, за 2 вярсты ў сядзібе Старышава – піўзавод. Паводле перапісу 1897 г. ў мястэчку 4,6 тыс. жыхароў, 2 царквы, касцёл, сінагога, 4 малітоўныя дамы, мужчынскае і жаночае народныя вучылішчы, лячэбніца, паштовая станцыя, хлебазапасны магазін, 8 ветраных млыноў, 2 маслабойні, цагельны завод, 5 кузняў, свечачны завод, 3 гарбарні, аптэка, 106 дробных гандлёвых крам, 11 піцейных дамоў, штогод праводзілася 9 кірмашоў. У красавіку 1906 г. ў мястэчку адбываліся забастоўкі рабочых на прадпрыемствах. У 1905 г. ў мужчынскім народным вучылішчы было 140 навучэнцаў, у жаночым – 90. У 1912-14 гг. пабудавана Сімяонаўская царква. У 1914 г. працавала 7 дробных прадпрыемстваў. У 1921-39 гг. у складзе Польшчы, мястэчка, цэнтр гміны ў Брэсцкім павеце Палескага ваяводства. У 1923 г. 322 двары, 2348 жыхароў, касцёл, царква, 3 лесапільні, вінакурня, цэх па апрацоўцы аўчын, 2 маслабойні, электрастанцыя (з 1931 г.), мылаварны завод (з 1939 г.).

Камянец
Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла

Камянец
Сінагога

Камянец
Царква Святога Сімеона

З 1939 г. ў БССР, з 15.01.1940 г. гарадскі пасёлак, цэнтр раёна ў Брэсцкай вобласці. У 1940 г. 4,5 тыс. жыхароў, 700 жылых пабудоў, дзейнічалі электрастанцыя, 3 цагельныя заводы, маслазавод, гарбарня, 4 млыны, 2 пачатковыя школы, бальніца, пошта. У Вялікую Айчынную вайну з 23.06.1941 г. да 22.07.1944 г. акупіраваны нямецка-фашыскімі захопнікамі, якія загубілі ў раёне і горадзе 5,4 тыс. чалавек. Дзейнічалі Камянецкая раённая антыфашысцкая арганізацыя (май 1942 – ліпень 1944), падпольныя камітэты КП(б)Б і ЛКСМБ. У час акупацыі створана яўрэйскае гета. Восенню 1942 г. ўсё насельніцтва гета было вывезена ў Высокае і знішчана. Вызвалены 22.07.1944 г. часцямі 28-й арміі 1-га Беларускага фронту ў ходзе Люблін-Брэсцкай аперацыі 1944 г.

Камянец
Помнік заснавальніку Камянецкай крэпасці валынскаму князю Уладзіміру Васількавічу

У 1971 г. ў Камянцы 5,1 тыс. жыхароў. З 24.06.1983 г. Камянец – горад. Працуюць сырзавод, харчовы завод, камбінаты кааператыўнай прамысловасці і бытавога абслугоўвання. У горадзе гімназія, сярэдняя, музычная, дзіцяча-юнацкая спартыўная школы, 2 дзіцячыя дашкольныя ўстановы, 2 дамы культуры, клуб, кінатэатр, 2 бібліятэкі, бальніца, паліклініка, філіял Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея - "Камянецкая вежа". Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан, магіла савецкіх воінаў, актывістаў і мірных жыхароў. Помнікі архітэктуры: Камянецкая вежа 13 ст., Сімяонаўская царква (1914). Радзіма беларускага жывапісца Ф.У. Дарашэвіча.
Меню
Відэаканал GantsRegion
Уваход

Пошук
Катэгорыі раздзелу
Публікацыі [251]
Каталог файлаў [99]
Малая краязнаўчая энцыклапедыя [115]
Культура [161]
Адукацыя [20]
Спорт [833]
Здарэнні [195]
Грамадства [286]
Эканоміка [12]
Транспарт [87]
Блог [6]
Падарожнічаем разам [14]
Каляндар
«  Люты 2020  »
ПанАўтСерЧацПятСубНяд
     12
3456789
10111213141516
17181920212223
242526272829
Хто тут?
Анлайн усяго: 4
Гасцей: 4
Карыстальнікаў: 0

от солидной компании мужские туфли синего цвета подробно на www.Rieker-shop.Ru
Статыстыка і партнёры
Каталог TUT.BY Яндекс цитирования Museum.by
Тэгi

Шаноўныя сябры!

Калі вы маеце нейкую інфармацыю пра гісторыю, культуру, этнаграфію Ганцаўшчыны і хацелі б яе змясціць у сеціве,
вы можаце звязацца з намі напісаўшы ў форму зваротнай сувязі.