Нядзеля, 28.02.2021, 06:59

КРЭСІВА

Галоўная »
КРЭСІВА — красала, металічная прылада для высякання агню з крэменю. Вядома з эпохі жалезнага веку. На тэрыторыі Беларусі найбольш старажытнае крэсіва датуецца познім этапам зарубінецкай культуры (II — V ст. н.э.). Яно зроблена з нераўнамерна навугляроджанага металу з наступнай тэрмаапрацоўкай (гартаваннем).


Крэмень, крэсіва і цэра

Выкарыстоўваліся розныя тыпы крэсіва: лірападобныя (Х — ХІІ ст.), двухлязовыя падоўжана-авальнай формы (ХІІ — ХІІІ ст.) і двухлязовыя авальныя (ХІІІ —XIV ст.). Крэсіва бытавала на працягу многіх стагоддзяў. Высечаная з крэменю іскра падпальвала цэру (мяккую, пушыстую, накшталт ваты, масу з вываранага, вымачанага і высушанага дрэўнага грыба). Крэмень, крэсіва, цэру звычайна насілі з левага боку пояса ў магалейках — адмысловых скураных капшуках. Са з'яўленнем у ХІХ ст. запалак сфера бытавання крэсіва пачала звужацца, спачатку — у горадзе, затым на сяле, дзе пэўны час сяляне выраблялі запалкі саматужным спосабам. У перыяд нямецка-фашысцкай акупацыі беларусам давялося зноў вярнуцца да здабывання агню крэсівам. Ім карысталіся і партызаны.

крэсіва
Калачападобныя і двухлязовыя авальныя крэсівы

крэсіва
Магалейка для крэсіва. 19 ст.

Выраблялі крэсіва мясцовыя кавалі са старых напільнікаў і іншых утыльных стальных вырабаў. Замест цэры ўжывалі лямпавы кнот ці скручаную тканіну, запраўленую ў бляшаную трубку.
Меню
Відэаканал GantsRegion
Уваход

Пошук
Катэгорыі раздзелу
Публікацыі [251]
Каталог файлаў [100]
Малая краязнаўчая энцыклапедыя [115]
Культура [164]
Адукацыя [20]
Спорт [959]
Здарэнні [258]
Грамадства [315]
Эканоміка [14]
Транспарт [97]
Блог [6]
Падарожнічаем разам [17]
Каляндар
«  Люты 2021  »
ПанАўтСерЧацПятСубНяд
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
Хто тут?
Анлайн усяго: 1
Гасцей: 1
Карыстальнікаў: 0

Статыстыка і партнёры
Каталог TUT.BY Яндекс цитирования Museum.by
Тэгi

Шаноўныя сябры!

Калі вы маеце нейкую інфармацыю пра гісторыю, культуру, этнаграфію Ганцаўшчыны і хацелі б яе змясціць у сеціве,
вы можаце звязацца з намі напісаўшы ў форму зваротнай сувязі.