Субота, 04.12.2021, 23:40

ВАЙНА 1812 г.

Галоўная »
ВАЙНА 1812 г. – агрэсія напалеонаўскай Францыі супраць Расійскай імперыі за палітычна-эканамічнае ўладарства ў Еўропе. Для нападу Напалеон I падрыхтаваў «Вялікую армію» (каля 610 тысяч чалавек, 1372 гарматы), у ёй былі воіны самых розных нацыянальнасцей, у тым ліку – палякі і беларусы (ім паабяцалі аднавіць Рэч Паспалітую і ВКЛ). Армія Расійскай імперыі з трох вялікіх груповак і асобных карпусоў мела каля 900 тысяч чалавек (у ёй таксама былі палякі і беларусы), 934 гарматы.

вайна 1812 года
Бітва каля Барадзіно (фрагмент)

Ужо з пачатку вайны, з 24 чэрвеня, на Беларусі разгарнуліся цяжкія баі. Пад націскам добра падрыхтаваных французскіх войск, пазбягаючы вырашальнай бітвы, расійская армія пачала адступаць (адыходзіла ад мяжы да Віцебска, у напрамку Ваўкавыск - Слонім - Навагрудак - Слуцк - Бабруйск - Магілёў). Нападнікі апярэдзілі яе і перагарадзілі шлях адступлення за Магілёў, але не здолелі сарваць пераправу цераз Дняпро каля Новага Быхава.

вайна 1812 года
Вайна рускага народа супраць французаў у англійскай карыкатуры 1813 г.

У ліпені – жніўні на беларускіх землях адбыліся жорсткія французска-расійскія баі каля вёсак Закрэўшчына, Гудзевічы, Казіны Брод, мястэчак Мір Гродзенскай губерні (быў разбураны Мірскі замак) і Раманава (каля Слуцка) Мінскай губерні, каля вёсак Салтанаўка і Дашкаўка пад Магілёвам, мястэчак Астроўна, Клясціцы і вёскі Кукавячы на Віцебскай губерні; адбыліся вядомыя ў гістарычнай навуцы Кобрынскі бой, Гарадзечанская бітва, абарона Бабруйскай крэпасці.

вайна 1812 года
Вяртанне ратніка да дому

На акупаваных беларуска-літоўскіх землях Напалеон зацвердзіў у Вільні Часовы ўрад ВКЛ, пад уладай якога былі Віленская, Гродзенская, Мінская губерні і Беласточчына. Віцебская, Магілёўская і Смаленская губерні былі ў іншым падпарадкаванні. Рабункі, рэкруцкія наборы, цяга захаваць прыгоннае права выклікалі на Беларусі масавыя пратэсты і паўстанні супраць французскага панавання. Пасля Смаленскай (16 – 18 жніўня) і Барадзінскай (7 верасня) бітваў па прапанове М.Кутузава, каб захаваць узброеныя сілы, Масква была здадзена захопніку. Маскоўскі пажар, які знішчыў шмат жылля і харчавання, дэмаралізаваў французскую армію.

война 1812 года
Пераправа Напалеона праз Неман


Паўстанні, новыя баі, холад і голад, падзеж коней і вялікія людскія страты змусілі Напалеона пачаць адступленне. Французскія войскі вымушана рушылі па спустошаных імі ж мясцінах, што несла ім канчатковае паражэнне. Тым больш, што ўступілі ў баі ацалелыя ў Беларусі расійскія ваенныя часці. 20 кастрычніка быў вызвалены Полацк, 7 лістапада – Віцебск, 16 лістапада – Мінск, 21 лістапада – Барысаў, 24 лістапада – Магілёў.

вайна 1812 года
Французы атакуюць. Руская кампанія 1813 года.

Малюнак 1896 года

Захавалася легенда, што, перапраўляючыся цераз Бярэзіну паблізу Барысава, Напалеон аддаў загад затапіць тут нарабаваны ў Маскве вялікі скарб. 26 – 28 лістапада 1812 г. Напалеон з велізарнымі стратамі здолеў пераправіць цераз Бярэзіну толькі частку сваёй вялікай арміі і ганебна збегчы, з яе ацалела толькі каля 30 тысяч. Французска-расійская вайна прынесла Беларусі незлічоныя людскія і матэрыяльныя страты (прыкладна каля 160 мільёнаў рублёў серабром).
Меню
Відэаканал GantsRegion
Уваход

Пошук
Катэгорыі раздзелу
Публікацыі [252]
Каталог файлаў [100]
Малая краязнаўчая энцыклапедыя [115]
Культура [173]
Адукацыя [22]
Спорт [1083]
Здарэнні [312]
Грамадства [329]
Эканоміка [20]
Транспарт [107]
Блог [6]
Падарожнічаем разам [17]
Каляндар
«  Снежань 2021  »
ПанАўтСерЧацПятСубНяд
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031
Хто тут?
Анлайн усяго: 2
Гасцей: 2
Карыстальнікаў: 0

Статыстыка і партнёры
Каталог TUT.BY Яндекс цитирования Museum.by
Тэгi

Шаноўныя сябры!

Калі вы маеце нейкую інфармацыю пра гісторыю, культуру, этнаграфію Ганцаўшчыны і хацелі б яе змясціць у сеціве,
вы можаце звязацца з намі напісаўшы ў форму зваротнай сувязі.