Панядзелак, 21.08.2017, 07:47

ЧУДЗІН


ЧУДЗІН (Чудин - русс.) — вёска, цэнтр Чудзінскага с/с, за 40 км на ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Ганцавічы (на лініі ЛунінецБаранавічы), на правым беразе ракі Лань, на аўтадарозе Ганцавічы — Чырвоная Слабада. 773 жыхары (14.10.2009 г.), на сакавік 2015 года 665 жыхароў.



Уезд з боку вёскі Будча

Вядомы з XVI ст. як сяло ў Новагародскім ваяводстве ВКЛ. У ХІХ — пачатку ХХ ст. Чудзін — сяло (паводле іншых крыніц — вёска), у Круговіцкай воласці Слуцкага павета Мінскай губерні. У 1867 г. пабудавана з дрэва праваслаўная Георгіеўская царква, якая захавалася да нашага часу.

У 1886 г. сяло, 39 двароў, 349 жыхароў, царква. У канцы ХІХ ст. ў Чудзіне жыў і працаваў вядомы фалькларыст і этнограф Аляксандр Казіміравіч Сержпутоўскі.

Аляксандр Казіміравіч Сержпутоўскі

Паводле перапісу 1897 г. вёска, 87 двароў, 698 жыхароў. У 1909 г. 118 двароў, 787 жыхароў.

У лістападзе 1919 г. ўстаноўлена савецкая ўлада. У лютым 1918 г. акупіравана германскімі войскамі, з сакавіка 1919 г. — войскамі Польшчы. Савецкая ўлада аднаўлялася ў пачатку 1919 г. і ліпені-жніўні 1920 г.

З сакавіка 1921 г. Чудзін у складзе Польшчы, вёска Чучавіцкай гміны Лунінецкага павета Палескага ваяводства, у верасні 1921 г. 182 дамы, 994 жыхары.

З 1939 г. ў складзе БССР, з 15.01.1940 г. ў Ганцавіцкім раёне Пінскай вобласці, з 12.10.1940 г. цэнтр сельсавета. У 1940 г. ў вёсцы 269 двароў, 1146 жыхароў, створаны калгас, працавалі няпоўная сярэдняя школа, сельпо, тэлефон, фельчарскі пункт.

У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 г. да 07.07.1944 г. вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, у лясах каля Чудзіна базіраваліся Ганцавіцкія падпольныя райкомы КП(б)Б і ЛКСМБ, партызанская брыгада імя Леніна Пінскага злучэння. Партызаны брыгады разграмілі ў вёсцы гітлераўскі гарнізон. 14.10.1942 г. акупанты спалілі 204 двары і загубілі 16 жыхароў.

З 08.01.1954 г. ў Брэсцкай вобласці 16.07.1954 г. Чудзінскі с/с скасаваны, тэрыторыя яго далучана да Рожанскага с/с, 22.12.1959 г. цэнтр сельсавета перанесены ў Чудзін, сельсавет перайменаваны ў Чудзінскі (у 1964 г. Рожанскі с/с быў адноўлены ў ранейшых межах у складзе Любанскага раёна, з 1965 г. — у Салігорскім раёне). Паводле перапісу 1959 г. 1663 жыхары. З 25.12.1962 г. да 30.07.1966 г. ў Ляхавіцкім раёне. Паводле перапісу насельніцтва 1970 г. 1918 жыхароў.

Будынак пошты

Будынак комплекснага пункта бытавога абслугоўвання

Будынак бані

У Чудзіне размешчаны выканком сельсавета, млын, ветэрынарны пункт, лясніцтва, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання насельніцтва, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, бальніца, аптэка, аддзяленне сувязі, аўтаматычная тэлефонная станцыя, дзіцячыя яслі-сад, некалькі магазінаў.

Будынак сельвыканкама

Сярэдняя школа

Дом культуры

Малітоўны дом


Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну

У цэнтры вёскі ў 1971 г. ўстаноўлены помнік землякам — скульптурная кампазіцыя на ўшанаванне памяці 38 землякоў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну.


Помнік землякам

На мясцовых могілках знаходзіцца брацкая магіла 6 партызан. У 1965 г. на брацкай магіле партызан устаноўлена мемарыяльнае надмагілле.


Брацкая магіла

За 4 км на поўдзень ад Чудзіна, каля дарогі на Вялікія Чучавічы, ёсць месца гібелі мірных жыхароў. На гэтым месцы нямецка-фашысцкія акупанты расстралялі ў 1941 г. 10 вясковых актывістаў, у тым ліку старшыня калгаса Ф.А.Захарчэня. У 1967 г. на магіле ахвяр фашызму насыпаны курган памяці, у яго падножжы ўстаноўлены абеліск на якім выбіты імёны тых, хто загінуў.


Курган на месцы гібелі мірных жыхароў

На будынку выканкома Чудзінскага с/с 1977 г. ўстаноўлена мемарыяльная дошка ў гонар Ганцавіцкіх падпольных райкомаў КП(б)Б і ЛКСМБ, партызанскай брыгады Леніна.

Мемарыяльная дошка ў гонар Ганцавіцкіх падпольных райкомаў КП(б)Б і ЛКСМБ,
партызанскай брыгады Леніна

На могілках знаходзіцца драўляная царква — помнік народнага дойлідства Палесся ХІХ ст.

Свята-Георгіеўская царква

Вёска — радзіма беларускага паэта Алеся (Аляксандра Канстанцінавіча) Каско (нарадзіўся ў 1951 г.).

Алесь Каско

На тэрыторыі Чудзінскага с/с існуюць вёскі Чудзін, Будча, Пярэвалакі.

Падрыхтавана паводле кнігі Гарады і вёскі Беларусі: Энцыклапедыя ў 15 тамах. Т. 3, кн. 1. Брэсцкая вобласць / пад навук. рэд. А. І. Лакоткі. — Мн.: БелЭн, 2006.


Меню
Відэаканал GantsRegion
Уваход

Пошук
Катэгорыі раздзелу
Публікацыі [249]
Каталог файлаў [96]
Малая краязнаўчая энцыклапедыя [115]
Культура [136]
Адукацыя [12]
Спорт [439]
Здарэнні [108]
Грамадства [226]
Эканоміка [10]
Транспарт [66]
Блог [6]
Падарожнічаем разам [7]
Каляндар
«  Жнівень 2017  »
ПанАўтСерЧацПятСубНяд
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031
Хто тут?
Анлайн усяго: 1
Гасцей: 1
Карыстальнікаў: 0

http://enspirion.ru/site/ Создание сайтов от визитки.
Статыстыка і партнёры
Каталог TUT.BY Яндекс цитирования Museum.by
Тэгi

Шаноўныя сябры!

Калі вы маеце нейкую інфармацыю пра гісторыю, культуру, этнаграфію Ганцаўшчыны і хацелі б яе змясціць у сеціве,
вы можаце звязацца з намі напісаўшы ў форму зваротнай сувязі.